Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 5900/BGDĐT-PC hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2026-2027 về công tác pháp chế đối với các Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Văn bản xác định công tác pháp chế trong năm học mới cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận thiên về phổ biến, kiểm tra việc thực hiện quy định sang chủ động tham mưu, hoàn thiện thể chế, tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản lý giáo dục.
Chủ động tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiệm vụ chung trong năm học 2026-2027 là tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo. Trọng tâm là triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, cùng các quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Nhà giáo và hệ thống văn bản pháp luật liên quan.
Định hướng lần này là yêu cầu các đơn vị chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, phát hiện và tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và kiểm soát rủi ro pháp lý. Đối với ngành Giáo dục, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi năm học 2026-2027 diễn ra trong giai đoạn hệ thống pháp luật giáo dục có nhiều thay đổi.
Đối với các Sở Giáo dục và Đào tạo, Bộ yêu cầu kiện toàn tổ chức pháp chế và nâng cao năng lực kiểm tra nội bộ; chủ động xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực thi pháp luật; đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách; tăng cường kiểm tra, xử lý văn bản, theo dõi thi hành pháp luật và tham mưu pháp lý.
Ở các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, yêu cầu được đặt ra tương tự nhưng gắn trực tiếp hơn với hoạt động quản trị của từng cơ sở. Các trường phải tiếp tục kiện toàn tổ chức, bố trí người thực hiện công tác pháp chế và nâng cao năng lực tham mưu pháp lý; chủ động xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ; tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh quyền tự chủ của cơ sở giáo dục ngày càng được mở rộng. Khi được trao thêm quyền quyết định về tổ chức, nhân sự, tài chính, đào tạo và các hoạt động chuyên môn, cơ sở giáo dục đồng thời phải nâng cao năng lực chịu trách nhiệm và kiểm soát rủi ro.
Đưa pháp luật đến gần hơn với người dạy, người học
Một nội dung khác được Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh là đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách. Định hướng này cho thấy công tác pháp chế không chỉ hướng tới đội ngũ cán bộ quản lý hay người làm công tác pháp chế mà cần được mở rộng tới toàn bộ cộng đồng giáo dục.
Như vậy, việc phổ biến pháp luật được đổi mới theo hướng dễ tiếp cận, dễ hiểu và gắn với những vấn đề thực tế mà cán bộ, nhà giáo và người học thường gặp. Ứng dụng công nghệ số cũng cần được khai thác để cung cấp thông tin pháp luật nhanh chóng, chính xác và thuận tiện hơn. Đáng chú ý, công tác pháp chế trong năm học mới được đặt trong mối liên hệ với yêu cầu xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật. Mục tiêu cao hơn là hình thành nhận thức rằng pháp luật là một bộ phận của văn hóa tổ chức và quản trị nhà trường.
Công văn số 5900/BGDĐT-PC cũng yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch công tác pháp chế năm học 2026-2027, theo dõi, đôn đốc thực hiện và báo cáo kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 15/6/2027. Đối với cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm chỉ đạo xây dựng, phê duyệt kế hoạch công tác pháp chế và thực hiện báo cáo tổng kết trước ngày 30/6/2027.
Năm học 2026-2027 sẽ tiếp tục chứng kiến nhiều thay đổi trong chính sách và phương thức tổ chức hoạt động giáo dục. Trong bối cảnh đó, hệ thống pháp chế chủ động, chuyên nghiệp và gắn với thực tiễn sẽ góp phần hạn chế rủi ro, tháo gỡ những vướng mắc về thể chế và tạo dư địa để các cơ sở giáo dục thực hiện tốt hơn quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình và nhiệm vụ chuyên môn.
