Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026.
Thông tư được ban hành nhằm hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, phù hợp với quy định pháp luật và yêu cầu thực tiễn. Các nội dung mới tập trung làm rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn và giới hạn hoạt động của Ban đại diện, qua đó tăng cường hiệu quả phối hợp giữa cha mẹ học sinh và cơ sở giáo dục.
Đáng chú ý, hoạt động của Ban đại diện phải bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, công khai, minh bạch, thiết thực và đúng quy định của pháp luật.
Làm rõ vai trò, giới hạn hoạt động của Ban đại diện
Theo Thông tư, Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức đại diện của cha mẹ học sinh, do cha mẹ học sinh bầu theo quy định, được thành lập tại nhóm, lớp và cơ sở giáo dục. Ban đại diện không thuộc cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục, không có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.
Ban đại diện cha mẹ học sinh cấp cơ sở giáo dục cũng không phải là cấp trên của Ban đại diện cha mẹ học sinh nhóm, lớp. Hoạt động của các Ban đại diện được thực hiện theo chế độ tập thể, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được quy định.
Thông tư nhấn mạnh Ban đại diện không thay thế hoặc làm chuyển giao trách nhiệm của gia đình, cơ sở giáo dục và các chủ thể có liên quan. Tổ chức này không được can thiệp vào hoạt động quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục; không can thiệp vào việc thực hiện chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục, kiểm tra, đánh giá trẻ mầm non và học sinh.
Một giới hạn đáng chú ý khác là Ban đại diện không được sử dụng danh nghĩa của mình để vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục hoặc thu, tiếp nhận, quản lý, sử dụng các khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.
Về vai trò phối hợp, Ban đại diện có trách nhiệm tập hợp, phản ánh ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cha mẹ học sinh; hỗ trợ kết nối và trao đổi thông tin giữa cha mẹ học sinh với cơ sở giáo dục. Việc phối hợp có thể thực hiện trực tiếp, trực tuyến hoặc thông qua các kênh thông tin, nền tảng số phù hợp.
Tuy nhiên, việc phối hợp không được gắn với yêu cầu bắt buộc cha mẹ học sinh sử dụng ứng dụng, nền tảng số hoặc dịch vụ có thu phí. Các hình thức trao đổi thông tin phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình theo quy định của pháp luật.
Những quy định này làm rõ ranh giới giữa vai trò đại diện, kết nối của cha mẹ học sinh với trách nhiệm quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục của nhà trường. Ban đại diện có thể hỗ trợ tăng cường trao đổi, phối hợp, nhưng không trở thành một cấp quản lý trong nhà trường hoặc can thiệp vào những công việc thuộc trách nhiệm chuyên môn của cơ sở giáo dục.
Hỗ trợ hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, không thu tiền
Một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT là quy định cụ thể điều kiện hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai và minh bạch.
Theo đó, khi cần hỗ trợ kinh phí hoặc nguồn lực để thực hiện một hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện và đã được xác định trong kế hoạch hoạt động, Ban đại diện phải thông tin công khai với cha mẹ học sinh về mục đích, nội dung, nhu cầu hỗ trợ và phương thức thực hiện.
Cha mẹ học sinh được tự nguyện quyết định việc hỗ trợ thông qua cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Ban đại diện không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ; không ấn định hay phân bổ mức hỗ trợ; không xác định mức bình quân, mức tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ. Đồng thời, Ban đại diện không được lập danh sách cha mẹ học sinh phải hỗ trợ hoặc yêu cầu những cha mẹ học sinh cụ thể thực hiện việc hỗ trợ.
Trường hợp nguồn hỗ trợ thực tế không đáp ứng đủ nhu cầu của hoạt động, Ban đại diện phải điều chỉnh nội dung, quy mô hoặc phương thức tổ chức cho phù hợp, không yêu cầu cha mẹ học sinh đóng góp thêm phần còn thiếu.
Thông tư cũng quy định rõ việc hỗ trợ hoặc không hỗ trợ không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ mầm non, học sinh và cha mẹ học sinh. Đây không được là căn cứ để phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi đối với người học và gia đình.
Bên cạnh đó, phạm vi sử dụng nguồn hỗ trợ cho hoạt động của Ban đại diện được giới hạn cụ thể. Các khoản hỗ trợ không được sử dụng cho việc xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, thuê, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị, đồ dùng; hoặc phục vụ hoạt động quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục.
Nguồn hỗ trợ cũng không được dùng để chi trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng cho cán bộ quản lý, nhà giáo và nhân sự hỗ trợ giáo dục; thanh toán các dịch vụ thường xuyên thuộc trách nhiệm tổ chức, bảo đảm của cơ sở giáo dục; hoặc thực hiện những nội dung không thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện và các nội dung bị pháp luật cấm.
Thông tư đồng thời khẳng định các quy định về hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh không thay thế và không điều chỉnh việc vận động, tiếp nhận, quản lý, sử dụng tài trợ dành cho cơ sở giáo dục. Hoạt động tài trợ cho cơ sở giáo dục vẫn phải thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan.
Với những quy định cụ thể về vai trò, phạm vi hoạt động và nguyên tắc hỗ trợ, Thông tư hướng tới bảo đảm Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện đúng chức năng đại diện, kết nối và phối hợp với nhà trường. Việc nhấn mạnh tính tự nguyện, không thu tiền hỗ trợ và không gây bất lợi cho người học cũng đặt ra yêu cầu để mọi hoạt động phối hợp đều hướng đến lợi ích của trẻ mầm non, học sinh, thay vì tạo thêm áp lực đóng góp cho các gia đình.
