Thống nhất các mốc thời gian chủ yếu của năm học
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Quyết định số 2308/QĐ-BGDĐT ngày 6/8/2026 ban hành Khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Khung kế hoạch được áp dụng trên toàn quốc từ năm học 2026-2027 và các năm học tiếp theo.
Theo đó, học sinh được tựu trường sớm nhất trước 1 tuần so với ngày tổ chức khai giảng. Riêng học sinh lớp 1, lớp 9 và lớp 12 được tựu trường sớm nhất trước 2 tuần.
Ngày khai giảng năm học được thống nhất vào 5/9 hằng năm. Học kỳ I phải kết thúc trước ngày 18/1; hoàn thành chương trình và kết thúc năm học trước ngày 31/5.
Khung kế hoạch cũng quy định thời hạn xét công nhận hoàn thành chương trình tiểu học và trung học cơ sở trước ngày 30/6; hoàn thành tuyển sinh các lớp đầu cấp trước ngày 31/7. Kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến được tổ chức vào ngày 11 và 12/6 hằng năm. Các kỳ thi cấp quốc gia khác thực hiện theo quy định, hướng dẫn của Bộ GDĐT.
Việc xác lập một khung thời gian thống nhất trên toàn quốc không chỉ có ý nghĩa về mặt điều hành mà còn tạo sự ổn định cho người học, giáo viên và cơ sở giáo dục. Khi những mốc thời gian quan trọng được xác định rõ và duy trì ổn định qua các năm, các địa phương có thêm cơ sở để chủ động xây dựng kế hoạch tuyển sinh, bố trí đội ngũ, phân bổ nguồn lực và tổ chức các hoạt động giáo dục. Sự ổn định này cũng giúp phụ huynh và học sinh chủ động hơn trong việc chuẩn bị cho năm học và các kỳ thi quan trọng.
Một yêu cầu xuyên suốt trong Khung kế hoạch là các địa phương phải bảo đảm đủ 35 tuần thực học, trong đó học kỳ I có 18 tuần và học kỳ II có 17 tuần.
Kế hoạch thời gian năm học phải được xây dựng phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Các ngày nghỉ lễ, tết thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động và hướng dẫn hằng năm.
Đáng chú ý, thời gian nghỉ phép năm của giáo viên được thực hiện trong thời gian nghỉ hè hoặc có thể bố trí xen kẽ vào thời gian khác trong năm, phù hợp với đặc điểm và kế hoạch thời gian năm học của địa phương.
Đồng thời, Bộ GDĐT yêu cầu kế hoạch thời gian năm học phải bảo đảm sự đồng bộ giữa các cấp học trên cùng địa bàn, đặc biệt tại những trường phổ thông có nhiều cấp học.
Địa phương chủ động hơn trong những điều kiện cụ thể
Nếu các mốc thời gian chủ yếu tạo nên sự thống nhất chung, thì việc cho phép địa phương chủ động quyết định kế hoạch thời gian năm học tạo cơ hội để hệ thống giáo dục thích ứng với điều kiện thực tế.
Theo Quyết định, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn, trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế và bảo đảm các yêu cầu chung của Khung kế hoạch.
Sự chủ động này trước hết thể hiện ở việc địa phương có thể tổ chức năm học phù hợp với đặc điểm riêng về điều kiện tự nhiên, thời tiết, khí hậu, tình hình kinh tế - xã hội và yêu cầu tổ chức giáo dục trên địa bàn.
Tuy nhiên, quyền chủ động không đồng nghĩa với việc địa phương có thể tùy ý thay đổi các mốc thời gian chung. Thời gian tựu trường sớm và thời gian kéo dài năm học không quá 2 tuần so với khung quy định. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm thực hiện, hoàn thành chương trình trong những trường hợp bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh hoặc các tình huống đặc biệt khác.
Trong những trường hợp đặc biệt, địa phương phải báo cáo Bộ GDĐT trước khi thực hiện. Giám đốc Sở GDĐT được quyết định cho học sinh nghỉ học khi thời tiết quá khắc nghiệt hoặc xảy ra thiên tai; đồng thời có trách nhiệm bố trí học bù, bảo đảm hoàn thành chương trình và bảo đảm thời gian nghỉ của giáo viên trong năm học.
Quy định này cho thấy sự phân định tương đối rõ giữa những nội dung cần thống nhất trên toàn quốc và những vấn đề cần được quyết định ở địa phương. Các mốc thời gian cơ bản tạo nên mặt bằng chung cho toàn hệ thống, trong khi địa phương được quyền xử lý những tình huống phát sinh từ điều kiện thực tế.
Đây cũng là cách để bảo đảm tính linh hoạt của việc tổ chức năm học mà không làm mất đi tính thống nhất của hệ thống. Chẳng hạn, khi xảy ra thiên tai, thời tiết đặc biệt hoặc những yếu tố bất thường khiến học sinh không thể học tập theo kế hoạch, địa phương có thể chủ động cho học sinh nghỉ học, điều chỉnh thời gian thực hiện chương trình và bố trí học bù thay vì phải chờ một quyết định điều chỉnh chung.
Ở góc độ quản trị, cơ chế này đặt quyền chủ động đi cùng với giới hạn và trách nhiệm. Địa phương được quyết định những vấn đề thuộc điều kiện thực tế của mình nhưng vẫn phải bảo đảm số tuần thực học, tiến độ hoàn thành chương trình và các mốc chung; những trường hợp đặc biệt cũng phải thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.
Bên cạnh việc xác định các mốc thời gian, Quyết định cũng quy định trách nhiệm báo cáo, tổng kết và đánh giá việc tổ chức năm học.
Theo đó, Giám đốc Sở GDĐT phải báo cáo Bộ GDĐT về tình hình chuẩn bị năm học và tổ chức khai giảng trước ngày 10/9 hằng năm. Việc tổng kết tình hình thực hiện nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học, kết quả thực hiện các tiêu chí thi đua và đề nghị xét khen thưởng phải hoàn thành trước ngày 25/6 hằng năm.
Các mốc báo cáo này tạo cơ sở để cơ quan quản lý nắm bắt tương đối đầy đủ tình hình triển khai năm học tại các địa phương, từ công tác chuẩn bị, tổ chức khai giảng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ cuối năm. Qua đó, những vấn đề liên quan đến đội ngũ, cơ sở vật chất, tiến độ chương trình hoặc tổ chức dạy học có thể được nhận diện và xử lý kịp thời.
